Iako se za fruškogorske i manastire u Ovčarsko-kablarskoj klisuri može čuti krilatica mala Sveta Gora ili srpska Sveta Gora, postoji još jedno mesto u Srbiji koje je pod tim nazivom poznato.
Mojsinjska Sveta gora takođe je poznata i kao mala srpska Sveta Gora.
Razlog za to je jednostavan. Mojsinjske planine, koje teritorijalno pripadaju opštinama Kruševac, Ćićevac i Ražanj, čuvaju pravo pravcato bogatstvo. Više od čak 70 srednjevekovnih manastira i crkava nalazi se na tom području. Mnoge od njih očuvane su do današnjih dana, njih nešto više od 20. Prema različitim istorijskim izvorima, Mojsinjska planina bila je dom za više od 70, ali i za više od čak 140 Svetinja, što crkava, što manastira.
Mojsinjska planina
Na potezu između puta koji spaja Kruševac i Deligrad, oivičeno tokom reke Morave, nalazi se područje koje je poznato kao Mojsinjska planina, Mojsinjska gora ili Mojsinjske planine.
Dalje se Mojsinjska gora prostire prema masivu Jastrepca, a potom i prema Stalaću. Ukupna površina koju Mojsinjske planine zauzimaju je nešto veća od 150 kvadratnih kilometara.
Zbog činjenice da je tokom minulih vekova na tom području prolazilo mnoštvo značajnih putnih pravaca područje Mojsinjske planine postalo je lokacija na kojoj su građeni mnogi srednjevekovni manastiri.
Mojsinjska Sveta Gora
I mada se danas više od dvadeset srpskih srednjevekovnih, ali i ranovizantijskih Svetinja nalazi na području Mojsinjske gore, postoji narodno predanje koje navodi da je taj broj bio tri, ali i mnogo više puta veći. Čak se pominje 77, a prema nekim izvorima i više od 140 manastira i crkava na tom području.
Danas je pet, od onih koje su očuvane, pod zaštitom i okarakterisane su kao kulturno-istorijski spomenici.
Vojvoda po imenu Mojsilo, koji je živeo u vreme vladavine srpskog cara Dušana, smatra se razlogom za nastanak naziva Mojsinjske planine i istoimenog sela. Nije poznato zbog čega tačno, tek prema narodnom predanju, taj srpski vojvoda je dobio naredbu od cara da na tom području zida Svetinje. Razlog za to bio je da okaje grehe i to prema caru lično, iako narodno predanje ne navodi koji i kakvi gresi su u pitanju.
Međutim, rezultati istraživanja ukazuju na to da su monasi Sinaijiti bili ti, koji su naseljavali područje na kome se danas Mojsinjska planina nalazi. I upravo oni se smatraju i zaslužnima za gradnju tolikog broja Svetinja na tom području. Takođe, postoje i ostaci nekih ranovizantijskih Svetinja na tom području.
Smatra se da su mnoge Svetinje na pdoručju Mojsinjske gore izgrađene u periodu nakon završetka Maričke bitke, odnosno krajem 14. veka.
Neki od najpoznatijih manastira i crkava na području Mojsinjske planine su:
Manastir pokrova Presvete Bogorodice u selu Mrzenica
Manastir Svetog Jovana Preteče u selu Makrešane
Crkva Svetog velikomučenika Pantelejmona u selu Dedina
Crkva Svete Petke u Đunisu
Manastir Pokrova Presvete Bogorodice u Đunisu
Srpski pravoslavni manastir Svetog Nestora u Vitkovcu
Manastir Sveti Roman u Đunisu
Manastir Usekovanja glave Svetog Jovana Krstitelja kod Stalaća
