Ne može se reći da je današnji grad Jagodina često menjao naziv, ali je posebno zanimljivo osvrnuti se na legendu koja nam govori o tome zašto se Jagodina zove Jagodina.
Istini za volju, u jednom istorijskom periodu grad na reci Belici nosio je i naziv Svetozarevo, ali i Jagodna.
Gde se nalazi Jagodina?
U središtu Pomoravlja, na toku reke Belice leži Jagodina. Površina koju ova opština zauzima je oko 470 kvadratnih kilometara, a u njen sastav ulazi nešto više od 50 naselja.
Na 213 metara nadmorske visine nalazi se Đurđevo brdo, što je ujedno i najviša tačka Jagodine.
Jagodina – staro ime
Prvobitni naziv grada na reci Belici bio je Jagodna, pa Svetozarevo i na kraju današnje, Jagodina. S kraja 14. veka potiče i prvi zvanični pisani trag o naselju na ovom području, iako otkriveni materijalni tragovi svedoče o istoriji naselja koje je tu bilo formriano još u periodu poznatom kao starije kameno doba.
Ipak, od 15. jula 1399. godine potiče i prvi trag o ovom naselju. Njega je zabeležila srpska kneginja Milica Hrebeljanović, supruga kneza Lazara i njeni sinovi, koji su slali Dubrovačkoj opštini izveštaj o „nekom Dubrovčaninu“, ističe „Wikipedia“.
Legenda o nastanku naziva Jagodina izuzetno je zanimljiva, jer se u njoj pominje izvesna Jagoda, koja je služila kao krčmarica. Han u kome je to činila nalazio se iznad tadašnjeg groblja, na Crvenom bregu. Upravo ispod tog mesta je formirana varoš, koja je po krčmarici i dobila naziv.
Nije to bila obična krčmarica. Danju je, prema legendi, Jagoda služila vino u hanu, a noću je činila nešto sasvim drugo. Bila je u društvu 40 muškaraca, nalik priči o Alibabi i 40 razbojnika, sa kojima je krčmarica Jagoda odlazila do Carigradskog druma, dočekivala karavane i bogate putnike, pa i ih pljačkala.
I sve to možda i ne bi bilo toliko zanimljivo da je Jagoda nije u jednom trenutku zaljubila. Njeni dvori nalazili su se u blizini hana i ona je tamo odvela svog izabranika. Ali, kako to obično biva kada se neko zaljubi, tako je i Jagoda zaboravila na svoje drugove i posvetila pažnju samo muškarcu koga je njeno srce izabralo.
Međutim, njeni drugovi, ako su joj uopšte drugovi i bili, nisu želeli to da prihvate. I zato su se poslužili surovošću, pa zapalili Jagodine dvore. Legenda navodi da su se krici čuli mnogo dalje od varoši. A čak i danas, ako se prošetate do mesta poznatog kao Jagodina livada, možete da ih čujete. Ako verujete u ovu legendu, naravno.
Zašto se Jagodina zvala Svetozarevo?
Iako je Svetozar Marković, socijalistički političar 19. veka, rođen u Zaječaru, doneta je odluka da grad Jagodina ponese naziv po njemu.
Zapravo je komunistički režim toga doba doneo odluku da Markoviću na taj način oda počast za ideje koje je zastupao tokom života, a koje su donekle utrle put višedecenijskom komunističkom režimu tadašnje Jugoslavije.
Počev od 22. septembra 1946. godine grad Jagodina nosi naziv Svetozarevo, po Svetozaru Markoviću. Iste te godine grad postaje bogatiji i za spomenik njemu posvećen.
