Na polovini puta između atinske luke Pirej i najvećeg grčkog ostrva Krita nalazi se Santorini, jedno od ostrva Kiklada. Ostrva u toj grupaciji zapljuskuju vode Egejskog mora, a osim Santorinija, Kikladima pripadaju i mnoga druga, turistički atraktivna ostrva. Mikonos, Naksos, Milos, Paros, Antiparos, Andros i Siros, samo su neka od njih.
Glavni grad ostrva je Fira, dok se lokalno Santorini naziva Thira. Najveće i glavno ostrvo se prostire na površini nešto većoj od 76 kvadratnih kilometara, a u njegovoj blizini se nalaze i druga, manja ostrva, nastala u davnoj prošlosti, nakon velike vulkanske erupcije.
Atineos je najveća luka na ostrvu, mada postoji i jedna manja luka, Amudi, iz koje obično tokom sezone kreću brodovi koji vode putnike na luksuznija krstarenja oko Santorinija.
Grčko ostrvo Santorini
Vulkanskog poreklo, grčko ostrvo Santorini nastalo je najverovatnije nakon 1613. godine pre naše ere, kada se ta velika erupcija i odigrala.
Nakon glavnog ostrva, formirana su i druga, manja ostrva u okolini. Smatra se da su sva ta ostrva formirana dosta kasnije. Zapravo su Palja i Nea Kameni, kao i ostrvo Kolumbo koje je danas podvodni vulkan, zapravo delovi nekadašnjeg vulkana Santorini. Međutim, od nekadašnjeg vulkanskog luka, koji je bio poznat kao Strongili, odnosno u Kružan ili Okrugao, u slobodnom prevodu, danas se mogu videti ostrva Tirasja i Aspronisi.
Nakon velike erupcije, koja se verovatno zbila 1613. godine pre nove ere i kojom prilikom je uništena čitava jedna civilizacija, nastalo je ostrvo Santorini. U njegovoj blizini i danas se nalaze mnoga manja ostrva, koja su nastala dejstvom vulkana u različitim vremenskim periodima.
Kako je nastao Santorini?
Iako nije poznat razlog zbog koga je došlo do velike erupcije 1613. godine pre Hrista, poznato je da je upravo ta erupcija iznedrila i današnje ostrvo Santorini u Grčkoj.
U spisima koje je ostavio Otac istorije, kako se Herodot naziva, ostalo je zabeleženo da su Feničani bili ti koji su tokom bronzanog doba kolonizovali ovo ostrvo. Upravo oni su ga nazvali Najlepši, kako se termin Kalisti slobodno prevodi. Takođe je Herodot zabeležio da je osam generacija Feničana boravilo na tom ostrvu, da bi ga kasnije zauzeli Dorci, koje je predvodio sin kralja Autensiona iz Tebe, kome je ime bilo Teras. Otuda i naziv ostrva Thira.
U periodu Antike, stanovnici današnjeg Santorinija su bili na strani Sparte tokom Peloponeskog rata. Kasnije ostrvom vladaju pripadnici dinastije Ptolomeja, koji su smatrani naslednicima Aleksandra Velikog.
Ostrvo Santorini zatim osvaja Vizantija, pa Mletačka i na kraju Osmanlije. Mnogi ostrvljani su uzeli učešće u Grčkom ratu za nezavisnost, a počev od 1830. godine je ostrvo Santorini i zvanično pripojeno modernoj Grčkoj.
Santorini – gde se nalazi?
U Egejskom moru, u grupaciji ostrva Kikladi nalazi se Santorini. Zapravo se nalazi otprilike na polovini puta između Atine, odnosno luke Pirej, sa jedne i ostrva Krit, sa druge strane.
Na mestu na kome se danas nalazi ovo grčko ostrvo spajaju se dve tektonske ploče i to Afrička i Evroazijska. Upravo usled njihovog dejstva se javljaju i zemljotresi na Santoriniju.
Santorini – kako doći?
Mada je mnogo lakše i jednostavnije ići direktnim letom Beograd – Santorini, ta opcija nažalost trenutno nije aktuelna.
Najbolja opcija je let preko Atine. Putovanje do Santorinija nije zahtevno. Let Beograd – Atina traje nešto duže od sata, dok let od Atine do Fire, glavnog grada ostrva traje oko 35 minuta.
Santorini plaže
Možda nisu plaže kakvih ih zamišljamo, ali jesu nestvarno lepe i neobične. Prekrivene mahom vulkanskim peskom i kamenjem, crvenkastih i crnih nijansi, plaže na Santoriniju su vrlo zanimljive i jedinstvene.
Većina ih nije dostupna sa strane ostrva, već sa morske strane.
Jedna od najpoznatijih je Crvena plaža, koja je udaljena nešto više od deset kilometara od glavnog grada ostrva, Fire. Plaža Kamari se nalazi u južnom delu ostrva i nudi mnoge sadržaje, dok je plaža u mestu Perisa jedna od najpopularnijih među turistima.
Još neke od poznatijih plaža Santorinija su Vlihada, Monolitos, Agios Georgios, Vurvulos i Bela plaža, koja je formirana u uvali, u blizini Crvene plaže.
Santorini zanimljivosti
- Osim Strongili, grčko ostrvo Santorini je u jednom istorijskom periodu nosilo naziv Kalisto ili Kalisti. U pitanju je pojam koji se vezuje uz antički termin najlepši.
- Današnji lokalni naziv Thira ili Tira vezan je za Tiru iz Sparte, odnsono Tirasa, koji je u Antici prema mitovima bio i prvi kolonizator ostrva.
- Ostrvo Santorini u Grčkoj svoj današnji, zvanični naziv duguje Svetoj Ireni, za koju se veruje da štiti ostrvo. Naziv datira iz perioda venecijanske vladavine ostrvom. Smatra se da su ostaci crkve posvećene ovoj Svetiteljki otkriveni krajem prošloga veka, ali postoje oprečna mišljenja o tome gde se ta Svetinja tačno nalazila.
- U vreme turske vladavine, ostrvo Santorini je bilo nazivano Dimerdžik ili Dermetdžik. Slobodan prevod glasi mali mlin, a pretpostavka je da su turski osvajači kroistili taj termin zbog brojnih vetrenjača, koje su u to doba postojale na ovom ostrvu.
- I mada je među Kikladima Santorini najjužnije ostrvo, klima na njemu je specifična i podrazumeva niže temperature u odnosu na ostala ostrva u toj grupaciji. Padavina na Santoriniju gotovo da nema, a prosečna temperatura vazduha u toku zime je oko 12 stepeni Celzijusovih.
- Poslednja velika erupcija vulkana na Santoriniju zbila se 1956. godine.
- Zemljotresi na Santoriniju su česti i obično ne izazivaju veću materijalnu štetu. Tokom duge istorije ovog grčkog ostrva bilo ih je nekoliko, koji su odneli živote i doveli do značajnih materijalnih oštećenja.
- Grčko ostrvo Santorini poznato je i po proizvodnji vina. Sorta Asirrtiko je najpoznatija.
- Vinova loza na Santoriniju ne raste na uobičajeni način. Tačnije, vinogradari je vezuju tako da raste položena po zemlji, kako bi ostala očuvana usled vremenskih prilika i sastava zemljišta.
- Kuhinja ovog grčkog ostrva uključuje značajan dodatak ukišeljenih kapara, što jelima daje specifičan ukus.
- Na nadmorskoj visini od 567 metara se nalazi uzvišenje, na čijem vrhu je crkva posvećena proroku Iliji. Upravo to je i najviša tačka ostrva.
- Arheološko nalazište Akrotiri, koje se nalazi u istoimenom selu, smatra se najznačajnijim u ovom delu sveta, jer svedoči o minojskoj civilizaciji, koja je obitavala na tom području.
- Kada se zbio zemljotres na Santoriniju 1956. godine, mnogi su ostali zatrpani vulkanskim pepelom, čak i do sedam dana u svojim kućama. Upravo to je bila i poslednja velika vulkanska erupcija na Santoriniju.
- Dva veća naselja, Fira i Ija ili Oja povezana su redovnim autobuskim linijama, što obilazak Santorinija čini mnogo jednostavnijim.
- Više od 50 crkava, što pravoslavnih, što katoličkih postoje u Firi.
- Od Stare luke do Fire vodi takozvana Magareća staza. Nedaleko od centra grada nalazi se i spomenik ovoj životinji bez koje stanovnici Santorinija ne bi mogli da funkcionišu.
- Kaldera Santorinija nudi uvid u dugu i bogatu istoriju reljefa. Najbolje je vidljiva sa morske strane.
- Zalazak sunca na Santoriniju atrakcija je koju mnogi turisti ne propuštaju.
- Na ostrvu postoji i žičara.
- Na potezu između ostrvaca Palja i Nea Kameni nalaze se Topli izvori Santorinija.
- Fava sa Santorinija je jedinstveno jelo, koje se priprema od autohtone žitarice. Smatra se jednim od najpoznatijih jela sa ovog ostrva.
- Jedno od ostrva u blizini Santorinija je i Tirasja, na kome živi tek oko nekoliko stotina ljudi. Po površini je drugo među svim ostrvima u toj grupaciji. Oskudni smeštajni kapaciteti i upornost malobrojnih meštana da odole turizmu čine ovo ostrvo posebnim.
