Čitava zbrka oko toga ko koristi koji kalendar, ko je veći pravoslavac, a ko manji i kada je Božić, čini se ne jenjava. No, ako bismo se vratili u ne tako davnu prošlost, otkrili bismo da se i u Srbiji Božić slavio 25. decembra i to do pre nešto više od sto godina. Tačnije, do trenutka, dok u novoformiranoj Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca nije prihvaćen novi kalendar, kao zvaničan, dok je u Crkvi i dalje ostao da važi stari kalendar, kao i danas uostalom. S obzirom na svu tu zavrzlamu, očekivano se i postavlja pitanje ko slavi Božić 7. januara, a ko 25. decembra?
Bilo kako bilo, Božić u Srbiji se obeležava svake godine 7. januara. Kao i u većini pravoslavnih zemalja i širom sveta, gde funkcionišu zajednice pravoslavaca. Pripadnici katoličke veroispovesti, ali i sve Crkve koje poštuju gregorijanski ili novi kalendar, kao i Milankovićev kalendar, slave Božić 25. decembra.
I upravo to je ono što mnoge dovodi u zabunu, jer taj datum najradosnijeg hrišćanskog praznika vezuju za Katoličku crkvu, a ne bi trebalo. Podsećanja radi, srpski naučnik Milutin Milanković zaslužan je za reformu kalendara, koji je trenutno najprecizniji. Sasvim je neka druga tema zbog čega Srpska rpavoslavna crkva nije prihvatila taj kalendar.
Milankovićev kalendar
Poznat i kao revidirani julijanski kalendar ili jednostavno Milankovićev kalendar obnardovan je na Carigradskom kongresu održanom na zahtev tadašnjeg vaseljenskog patrijarha Meletija 1923. godine. Otuda je taj kalendar poznat i kao Meletijev, ali i kao Trpkovićev, budući da je Milutinu Milankoviću u računanju i te kako pomagao i profesor Maksim Trpković.
Da sve bude još interesantnije, svi koji su bili prisutni nisu osporavali činjenicu da je u pitanju najtačniji kalendar, pa ne čudi što su mnogi i prihvatili Milankovićev kalendar. A kada se srpski naučnik vratio u Beograd, lično mu je vaseljenski patrijarh poslao zahvalnicu. I to je sasvim dovoljno da se razume koliko je zapravo značajan taj kalendar.
Vaseljenska patrijaršija odmah je prihvatila ideju da se Milankovićev kalendar uvede u zvaničnu upotrebu u Crkvama koje su pod njenom juridsikcijom. Sledila ju je i Alekansdrijska, ali i Crkve, poput grčke, bugarske, kiparske i albanske pravoslavne crkve. Prihvatila je Milankovićev kalendar i Pravoslavna crkva u Ujkrajini, ali počev od 2023. godine, kako navodi „Visitukraine“ dozvoljeno je obeležavanje Božića 25. decembra, kako bi se na taj način odvojio ukrajinski narod od ruskog, koji tradicionalno proslavlja Božić 7. januara. Trenutno u Ukrajini vernici imaju pravo da Božić slave i jednog i drugog datuma.
Ko slavi Božić 7. januara?
Izuzev Srpske pravoslavne crkve, julijanski kalendar poštuje i Ruska pravoslavna crkva, tako da se u Srbiji i u Rusiji Božić obeležava svake godine 7. januara.
Takođe, crkve u Palestini, Jordanu i Jerusalimu, kao i u Jordanu koje su pod jurisdikcijom Jerusalimske crve poštuju julijanski kalendar.
Vernici širom Belorusije, Crne Gore i Republike Severene Makedonije, kao i Moldavije, Gruizije, Kazahstana i Jermenije, takođe poštuju julijanski kalendar, te praznik posvećen rođenju Gospoda našeg Isusa Hrista obeležavaju svake godine 7. januara. Takođe i pravoslavni vernici u Etiopiji, Egiptu i Eritreji Božić obeležavaju istog datuma.
Zanimljivo je pomenuti i da u Grčkoj postoje takozvani starokalendarci, kako sebe nazivaju. U pitanju su veernici koji, iako žive u Grčkoj Božić ipak obeležavaju kao i u Srbiji, 7. januara svake godine.
Kadkakozasto.com / B.A. / „Wikipedia“
