Koliko je lepa priroda Srbije i živi svet, toliko se lepota naše zemlje ogleda i u pećinama. Neke od njih su značajno istražene, neke će možda tek biti istražene, ali jedno je sigurno, svet ispod površine zemlje mnogima će prosto oduzeti dah.
Za sada je znano više od čak, ni manje ni više nego dve hiljade pećina u Srbiji. I dok je Resavska pećina, sasvim sigurno jedna od najpoznatijih, najduža pećina u Srbiji nije ta.
Sada se već zna da su ljudi u drevna vremena upravo pećine koristili kao prirodna skloništa. U tom smislu se smatraju i pravom pravcatom istorijski značajnom riznicom.
Najduža pećina u Srbiji
Sa pećinskim kanalima dugim čak 9.818 metara, kako navodi sajt „Timockiavanturisti“, Zlotska pećina ili Lazareva pećina je najduža pećina u Srbiji. Istini za volju, postoje indicije da se pećinski kanali Lazareve pećine protežu na čak više od deset kilometara.
Njena površina je procenjena na preko 9.900 kvadratnih metara, dok joj je zapremina veća od 52 hiljade kubnih metara.
Lazareva pećina
Nedaleko od grada Bora nalazi se sistem pećina, poznat kao Zlotske pećine, budući da se teritorijalno nalaze u ataru istoimenog borskog sela. Zato se Lazareva pećina pominje i kao Zlotska pećina.
Procenjeno je da su hodnici ove pećine duži od deset hiljada metara, pa se zato smatra da je upravo ona i najduža pećina u Srbiji. Mada je Resavska pećina mnogo poznatija i posećenija.
Još u doba praistorije su ljudi obitavali u ovoj pećini. O tome svedoče otkriveni materijalni ostaci još iz bakarnog doba, ali i iz kasnijih perioda istorije. Osim predmeta izrađenih od životinjskih kostiju i gline, u Zlotskoj pećini su otkriveni i predmeti iz bronzanog, ali i iz gvozdenog perioda.
Danas je najduža pećina u Srbiji deo Spomenika prirode Lazarev kanjon.
Utvrđeno je da je nastala delovanjem podzemne reke, čiji tok i danas postoji u pećini. U tom smislu se smatra izvorskom pećinom, a u okviru nje se izdvajaju stariji suvlji, odnosno fosilni horizont pećinskih kanala i onaj mlađi, koji je rečni i koji se smatra aktivnim.
Krajem 19. veka su prvi put izvršena zvanična ispitivanja ovog značajnog speleološkog lokaliteta u istočnom delu Srbije. Tom prilikom su izvršena i merenja, kako površine Lazareve pećine, tako i dužine njenih hodnika, te se još od tada smatra da je najduža pećina u Srbiji upravo Lazareva pećina.
Prema očuvanom narodnom predanju, Lazareva pećina i Lazarev kanjon naziv duguju vojnicima srpskom kneza Lazara Hrebeljanovića. Kada su se vraćali iz Maričke bitke, kneževi konjanici su odmarali upravo u tom delu zemlje, te otuda potiču i nazivi pećine i kanjona.
Kadkakozasto.com/B.A.
