U vreme kada su Rimljani vladali Britanskim ostrvom izgrađen je Hadrijanov zid. Praktično govoreći, zid koji je bio dug skoro 120 kilometara, delio je na dva dela to ostrvo, ali podela nije bila cilj Hadrijanovog zida.
Car Hadrijan je u to vreme bio na čelu Rimskog carstva, pa otuda i potiče naziv ovog zida. Kasnije je i njegov naslednik, car Septimije Sever obnovio ovaj zid.
Danas je Hadrijanov zid, odnosno njegovi ostaci, deo Liste svetske kulturne baštine UNESCO-a.
Hadrijanov zid u Britaniji
Pretpostavka je da je oko 122. godine započeta gradnja ovog zida. Tada su to bile severne granice Britanije, koja je u to doba bila jedna od rimskih provincija. Upravo u tome i leži cilj Hadrijanovog zida.
Gotovo tri veka je upravo Hadrijanov zid smatran severozapadnom granicom tadašnjeg Rimskog carstva. Njegova dužina je bila oko 80 rimskih milja, što je otprilike 120 kilometara.
U Viloufordu se danas nalaze ostaci jedne od kula, koji se smatraju najbolje očuvanim.
Cilj Hadrijanovog zida
Osnovni cilj koji je Hadrijanov zid imao bio je da se varvarska plemena odvoje od stanovnika tadašnjeg Rimskog carstva. Prvobitno, kada je car Hadrijan posetio Britaniju, on je naredio da zid bude izgrađen od kamena ili od treseta, kako navodi „English-heritage“. Međutim, kasnije je nešto manje od 50 kilometara zida, u istočnom delu, prekriveno travom. Trebalo je takođe da se po dve osmatračnice nalaze na svakih milju zida, kao i kapija, koju je trebalo da čuvaju stražari. Ispred zida se nalazio jarak, dovoljno dubok i širok da spreči napade varvarskih plemena.
Nakon što je gradnja zida završena, dodate su i tvrđave i to njih 14 ukupno.
Pozicija koju je Hadrijanov zid zauzimao je izabrana sa puno pažnje i nalazila se na potezu od toka reke Tajn, pa do Solvej Ferta.
Širina zida je u proseku bila tri metra, dok je njegova visina bila nešto manja od pet metara. Samo u delu gde je Hadrijanov zid bio prekriven travom, njegova širina je bila dupla, odnosno oko šest metara.
Iako je izgrađen u vreme rimske vladavine područjem Britanskog ostrva, Hadrijanov zid nisu gradili rimski, već britanski vojnici. O tome svedoče natpisi, koji su do sada otkriveni.
Posebno je zanimljivo pomenuti da Hadrijanov zid nije završen u potpunosti za vreme vladavine cara Hadrijana, pa je zato Antonin Pije, koji ga je nasledio na čelu Rimskog carstva, odlučio da izgradi novi zid. U spomen na njega, zid izgrađen od treseta je nosio naziv Antoninov zid i na tom mestu je postojao tek oko dve decenije, nakon čega je usledila obnova prvobitnog, Hadrijanovog zida.
Razlog zbog koga se veruje da je Hadrijanov zid bio u funkciji sve do petog veka jesu novčići, koji datiraju iz perioda između 403. i 406. godine, a koji su otkriveni na tom području.
Nakon što je napušten, Hadrijanov zid u Britaniji su koristili lokalni stanovnici ne bi li obezbedili materijal za gradnju i kuća i dvoraca, ali i crkava u blizini. Tako je značajan deo ovog fascinantnog antičkog zdanja i uništen. Značajnije proučavanje ostataka Hadrijanovog zida započeto je dosta kasno, te polovinom 19. veka.
Kadkakozasto.com/B.A.
